Mizdahkondagi Gʻovurqalʼa

Gʻovurqalʼa – “kofirlar qalʼasi” – Xorazmdagi islomgacha boʻlgan bir necha xarobaga berilgan nom; bu nom ularni qurgan odamlarga keyingi musulmonlarning qarashini aks ettiradi. Bu qalʼa – Nukusdan gʻarbda, Xoʻjayli yaqinidagi qabristonning sal janubidagi tepalikda turgan Mizdahkon qalʼasi.

Tarix

Bu yerdagi eng qadimiy qoldiqlar taxminan miloddan avvalgi IV asrga, Mizdahkon quyi Amudaryoning asosiy shaharlaridan biriga aylanib borayotgan davrga oid. Qalʼa IX–XII asrlarda, shahar savdo va daryo tufayli gullab-yashnagan paytda qayta qurilgan va kengaytirilgan; qazishmalar devorlar ichida saroy va otashkada qoldiqlarini aniqlagan. Mizdahkon XIII asr boshidagi moʻgʻullar bosqinidan, soʻngra XIV asr oxiridagi Temurning Xorazmga qarshi yurishlaridan zarar koʻrgan va shundan keyin shahar deyarli tashlab ketilgan.

Nimani koʻrasiz

Toʻliq balandlikda kam narsa saqlangan. Yodgorlik – minoralar izlari, koʻtarilgan ark va yerda sochilib yotgan sopol parchalari bilan nurab ketgan xom gʻisht devorlardan iborat katta qoʻrgʻon. Tashrifni qadrli qiladigan narsa – joylashuv va manzara: tepadan qabriston gumbazlari, Xoʻjayli shahri va Turkmaniston chegarasigacha choʻzilgan dalalar koʻrinadi.

Qanday tomosha qilish kerak

Mizdahkon qabristoni bilan birga, yaxshisi kech tushdan keyin tashrif buyuring. Yer notekis, shuning uchun qulay poyabzal kiying va sopol parchalarini olmang: arxeologik yodgorliklardan topilmalarni olib ketish taqiqlangan.