Qal'a · milodiy I–V asrlar (saroy II–III asrlar)
Tuproqqalʼa
Qadimiy Xorazm shohlarining qatʼiy toʻrsimon rejada qurilgan va baland saroy tepaligi hukmron boʻlgan vayron saroy-shahri. Qazishmalar natijasida devoriy suratlar, haykallar va Xorazmda topilgan eng qadimiy yozma arxiv aniqlangan.
Joy haqida
Tuproqqalʼa milodiy ilk asrlarda Xorazmning shoh shahri va bir muddat uning poytaxti boʻlgan. Shahar minorali baland devorlar ichida taxminan 500 ga 350 metrlik toʻrtburchak shaklida rejalashtirilgan, uni markaziy koʻcha kesib oʻtgan, ikki tomonida turar-joy mavzelari va ibodatxona hududi joylashgan. Shimoli-gʻarbiy burchakda shaharning qolgan qismi uzra qad koʻtargan ulkan xom gʻisht supa ustida saroy turgan.
Qazishmalar
Sergey Tolstov boshchiligidagi sovet Xorazm ekspeditsiyasi bu yerda 1938-yilda ish boshlagan va oʻn yilliklar davomida qaytib kelgan. Saroy koʻplab zallar va hovlilardan iborat katta majmua boʻlib chiqdi, ularning bir nechtasi devoriy suratlar va loy haykallarga ega edi: jumladan hukmdorlar va ularning oilalari haykallari bilan Shohlar zali, Gʻalabalar zali va Raqsga tushayotgan niqoblar zali. Arxeologlar, shuningdek, yogʻoch va charmga oromiy yozuvidan kelib chiqqan xatda xorazm tilida yozilgan hujjatlarni – mintaqadan maʼlum boʻlgan eng qadimiy arxivni hamda mahalliy shohlar, jumladan Artav va Kushon imperatorlari tangalarini topishgan. Eng goʻzal suratlar va haykallar hozir Sankt-Peterburgdagi Davlat Ermitajida va Nukusdagi Savitskiy muzeyida saqlanadi.
Shaharning soʻnggi
Tuproqqalʼa IV asrda, hokimiyat markazi Kot (hozirgi Beruniy yaqinida) shahriga koʻchganida poytaxt maqomini yoʻqotgan koʻrinadi, garchi bundan keyin ham bu yerda bir muddat odamlar yashagan boʻlsa-da. Oʻshandan beri shamol va yomgʻir xom gʻisht devorlarni bugun koʻrayotgan shakllarga keltirgan.
Qanday tomosha qilish kerak
Eski shaharning toʻrsimon rejasi va Qizilqalʼa hamda choʻlga ochiladigan manzara uchun saroy tepaligiga chiqing. Soya kam, shuning uchun erta yoki kech keling. Gid yoki yodgorlik rejasiga bir necha daqiqa qarash tuzilishni tushunishga yordam beradi.
Nimalarni ko'rish kerak
- Baland qad koʻtargan saroy supasi
- Devor bilan oʻralgan shahar va uning markaziy koʻchasi izlari
- Nurab ketgan xom gʻisht minoralar va devorlar
- Qizilqalʼa va Qizilqumga ochiladigan manzara
- Nukusdagi Savitskiy muzeyida saqlanayotgan yodgorlik topilmalari
Galereya
Qoraqalpogʻiston: boshqa joylar
Qoraqalpogʻiston haqida hammasi
Tuproqqalʼa — mahalliy gid bilan
Siz ko'rmoqchi bo'lgan joylar atrofida shaxsiy yoki kichik guruh sayohatini tuzamiz — shu yerda o'sgan gidlar bilan.