Hisor qalʼasi

Dushanbedan gʻarbdagi Hisor vodiysi qadimdan dehqonchilik qilingan va talashilgan, markazidagi qalʼa esa asrlar davomida uni kim nazorat qilsa, oʻshaning qarorgohi boʻlgan. XVIII–XIX asrlardagi soʻnggi shaklida Hisor amirlikning eng boy viloyatlaridan biri boʻlgan vodiyni Buxoro amirlari nomidan boshqargan beklarning qarorgohi edi. Qalʼa 1920-yillardagi sovet hokimiyati oʻrnatilgandan keyin xarobaga aylangan, bugun koʻrayotganingiz – eski tepalik, qazib ochilgan qoldiqlar va salmoqli zamonaviy qayta tiklashning uygʻunligi.

Darvoza va qalʼa

Hisorning otkritkadagi qiyofasi – uning darvozasi: eski namuna boʻyicha qayta qurilgan, kichik derazali ikkita dumaloq, sal toraygan minora bilan hoshiyalangan pishiq gʻishtli baland ravoqli peshtoq. Uning ortida qalʼa tepaligi tik koʻtariladi. Yoʻlak tepaga olib chiqadi, u yerda devorlar konturini hanuz kuzatish mumkin, manzara esa paxta dalalari va bogʻlar uzra shimoldagi qorli Hisor tizmasigacha choʻziladi. Arxeologlar tepalik ostidagi platoda bino qoldiqlari va tosh qoplamali hovuzni ochgan.

Madrasalar va maqbara

Keng maysazor ortida qalʼaga qarab eski shahar markazining binolari turibdi. Eski madrasa (Madrasai Kuhna) hozir toʻqimachilik, sopol va roʻzgʻor buyumlari bilan mahalliy tarix va etnografiyaning kichik muzeyini joylashtirgan. Uning yonida XIX asr Yangi madrasasi va eʼzozli soʻfiy ustoz bilan bogʻlanadigan XVI asr gʻishtin maqbara – Mahdumi Aʼzam maqbarasi. Karvonsaroy va hammom qoldiqlari tarixiy-madaniy qoʻriqxona sifatida saqlanadigan majmuani toʻldiradi.

Qanday borish

Hisor Dushanbedan taxminan 25 kilometr gʻarbda, mashinada taxminan yarim soat, poytaxt muzeylaridagi ertalab bilan oson birlashadi. U Termizga yoʻl olgan sayohatchilar uchun Tursunzoda yaqinidagi oʻzbek chegarasiga boradigan va undan qaytadigan yoʻlda ham joylashgan. Tepalikka kunning erta yoki kech paytida chiqing; soya kam.