
Tabiat · Milliy bogʻ 1990-yilda tashkil etilgan; 2016-yilda YUNESKOning Gʻarbiy Tyan-Shan roʻyxatiga kiritilgan
Ugom-Chotqol milliy bogʻi va Paltov sharsharasi
Toshkent ostonasidagi Gʻarbiy Tyan-Shan: 4 000 metrli choʻqqilar, qor qoplonlari va yongʻoqzorlar oʻlkasi – YUNESKO roʻyxatidagi milliy bogʻ. Eng oson bir kunlik yoʻli – 38 metrli Paltov sharsharasi va neandertal bola topilgan Obirahmat gʻori.
Joy haqida
Toshkentdan shimoli-sharqda dalalar keskin tugab, Gʻarbiy Tyan-Shan boshlanadi. Ugom-Chotqol milliy bogʻi Boʻstonliq, Parkent va Ohangaron tumanlarida uchta tizma – Ugom, Piskom va Chotqolning Oʻzbekiston qismini qamrab oladi: yarim million gektardan ortiq daralar, alp oʻtloqlari, archa va yongʻoq oʻrmonlari hamda Adelung va Beshtoʻr choʻqqilarida 4 300 metrga yetadigan togʻ tepalari. 1990-yilda tashkil etilgan bogʻ qadimiyroq Chotqol biosfera qoʻriqxonasini oʻz ichiga oladi va 2016-yildan beri Qozogʻiston va Qirgʻiziston bilan umumiy boʻlgan YUNESKO Butunjahon merosi obyekti – Gʻarbiy Tyan-Shanning bir qismi hisoblanadi. Chorvoq suv ombori, Chimyon va changʻi kurortlari atrofidagi togʻ etaklari uning chegaralari ichida; bu sahifa ulardan narigi yovvoyi oʻlkani qamrab oladi. Koʻl va kurortlar haqida Chimyon va Chorvoq sahifasiga qarang.
Tabiat va manzara
Bogʻ – Oʻzbekistonda eng yaxshi oʻrganilgan togʻ ekotizimi: qor qoploni, Tyan-Shan qoʻngʻir ayigʻi, silovsin va endemik Menzbir sugʻuri ham kiradigan 48 ga yaqin sutemizuvchi turi, orasida boltayutar va qora laylak bor 200 ga yaqin qush turi hamda mingdan ortiq oʻsimlik. Pastki vodiylarda yongʻoq, olma va yovvoyi olcha, oʻrta yonbagʻirlarda Turkiston archasi oʻsadi, 2 800 metrdan yuqorida esa oʻtloqlar iyulgacha erimaydigan qor va shagʻalga oʻrin boʻshatadi. Qorasuv va Beldersoydagi qoyatosh suratlari hamda Paltov va Koʻlbuloqning paleolit gʻorlari odamlar bu vodiylardan kamida qirq ming yildan beri foydalanib kelganini koʻrsatadi.
Paltov va Obirahmat
Klassik tanishuv – Chorvoq suv omborining yuqori uchidagi Burchmulla qishlogʻi tepasidagi Paltov vodiysi. Yengil soʻqmoq dara boʻylab toʻrt kilometrcha yuqoriga, ohaktosh yorigʻidan 38 metr pastga otiladigan va apreldan iyungacha eng qudratli boʻladigan Paltov sharsharasiga olib boradi. Yoʻlda, taxminan 1 250 metr balandlikda, qoyada Obirahmat gʻori ochiladi: 1962-yildan beri qazib oʻrganilayotgan sayoz karst gʻor. 2003-yilda arxeologlar bu yerda toʻqqiz-oʻn ikki yoshli bolaning tishlari va bosh suyagi boʻlaklarini topdi; ular taxminan 60 000–90 000 yil bilan sanalangan va koʻpchilik tadqiqotchilar tomonidan neandertalga tegishli deb topilgan – ma'lum boʻlgan eng sharqiy neandertal topilmalaridan biri. Gʻorning oʻzida qazish xandagidan boshqa koʻradigan narsa yoʻq, ammo gap aynan uning ichida turishda. Yoʻl borib-qaytish uchun uch-toʻrt soat oladi va oʻrtacha chiniqqan har kimga mos; gid tavsiya etiladi, vodiy Qirgʻiziston chegarasiga yaqin boʻlgani uchun ruxsatnoma talab qilinadi – uni TourEast oldindan rasmiylashtiradi.
Ichkariroqda
Koʻproq vaqt boʻlsa, bogʻ Piskom vodiysi va uning soʻnggi qishloqlari, feruza Urungach koʻllari, Gulkam darasi, Arashon koʻllari va Chotqol tizmasi orqali koʻp kunlik piyoda sayohatlarni taklif etadi – barchasi gid va ruxsatnomalar bilan. Burchmulla, Nanay va Bogʻistondagi oʻtov lagerlari va mehmon uylari oddiy joy va ajoyib taom beradi.
Amaliy maslahatlar
Togʻ etaklari uchun ruxsatnoma kerak emas; chegara yaqinidagi yuqori vodiylar, jumladan Paltov va Piskom uchun kerak. Pasport, suv, quyoshdan himoya vositasi va shamol uchun bir qavat kiyim olib yuring; mobil aloqa Burchmullada tugaydi. Piyoda yurish mavsumi maydan oktabrgacha: sharshara bahor oxirida eng chiroyli, yongʻoqzorlar oktabrda oltin tusga kiradi. Toshkentdan bir kunlik sayohat har tomonga ikki soatlik yoʻl degani; Burchmulla yoki Chorvoqda bir kecha qolish uni haqiqiy togʻ ta'tiliga aylantiradi.
Nimalarni ko'rish kerak
- YUNESKO Butunjahon merosi – Gʻarbiy Tyan-Shan manzaralari
- Ohaktosh darasidagi 38 metrli Paltov sharsharasi
- Obirahmat gʻori va uning 60 000–90 000 yillik neandertal bolasi
- Qor qoploni, Tyan-Shan ayigʻi va Menzbir sugʻuri oʻlkasi
- Piskom va Chotqol vodiylarining yongʻoq va archa oʻrmonlari
- Qoyatosh suratlari va paleolit gʻorlari
- Burchmulla va Bogʻistondagi qishloq mehmon uylari va oʻtov lagerlari
Galereya












Ugom-Chotqol milliy bogʻi va Paltov sharsharasi kiritilgan turlar
YangiOlti kun, yetti osh
Dan
995 $
PremiumIpak yo'lining o'n ikki darvozasi
Dan
1 750 $
Eng ko'p sotilganTo'rt toj: Toshkent, Samarqand, Buxoro, Xiva
Dan
1 270 $
Toshkent: boshqa joylar
Toshkent haqida hammasiUgom-Chotqol milliy bogʻi va Paltov sharsharasi — mahalliy gid bilan
Siz ko'rmoqchi bo'lgan joylar atrofida shaxsiy yoki kichik guruh sayohatini tuzamiz — shu yerda o'sgan gidlar bilan.



