Chilpiq dahmasi

Chilpiq Nukusdan taxminan 43 kilometr janubda, Amudaryoning oʻng qirgʻogʻida, balandligi taxminan 35–40 metr boʻlgan yolgʻiz konussimon tepalikda joylashgan. Uning choʻqqisida aksariyat oʻlchovlarga koʻra diametri taxminan 65 metr boʻlgan, devorlari 15 metrgacha baland paxsa loydan qurilgan doira shaklidagi qoʻrgʻon bor. U tekis daryo vodiysi boʻylab chaqirimlab koʻrinib turadi.

Sukunat minorasi

Zardushtiylar oʻlik jasadni nopok deb hisoblashgan va u yerga, olovga yoki suvga tegmasligi kerak edi. Buning oʻrniga marhumlar baland joydagi ochiq qoʻrgʻon – dahmaga qoʻyilgan, u yerda qushlar va quyosh suyaklarni tozalagan. Soʻng suyaklar yigʻilib, ossuariylarga solingan. Chilpiq VIII asr boshidagi arab istilosidan keyin islom tarqalguniga qadar koʻp asrlar davomida atrof hudud uchun dahma vazifasini bajargan deb hisoblanadi.

Sanasi

Arxeologlar Chilpiq qachon qurilgani haqida bir fikrga kelmagan. Miloddan avvalgi IV asrdan milodiy I asrgacha boʻlgan sanalar taklif qilingan va inshoot vaqt oʻtishi bilan qayta qurilgan yoki qayta foydalanilgan boʻlishi mumkin. Aniq narsa shuki, u Xorazmning uzoq islomgacha boʻlgan tarixiga mansub – koʻplab olimlar zardushtiylik ilk bor aynan shu mintaqada ildiz otgan deb hisoblaydi.

Qanday tomosha qilish kerak

Tepalik yonbagʻri boʻylab soʻqmoq koʻtariladi; chiqish tik, ayrim joylarda toshlar sochilgan va 10–15 daqiqa davom etadi. Tepadan boʻm-boʻsh halqaga, Amudaryo va paxta dalalariga qaraysiz. Soya ham, suv ham yoʻq, shuning uchun kunning boshida yoki oxirida boring va bosh kiyim oling.