Qoʻsh madrasa: Modarixon va Abdullaxon

Bolohovuz masjididan janubda, bir necha daqiqalik piyoda masofada ikki madrasa peshtogʻi kichik maydon orqali bir-biriga qarab turadi. Bu – Qoʻsh madrasa, yaʼni “juft madrasa”, ikkala binoni ham XVI asr Buxorosining eng shijoatli quruvchisi – shayboniy hukmdor Abdullaxon II barpo etgan.

Ona va oʻgʻil

Janubiy bino – Modarixon madrasasi – ertaroq qurilgan. U 1566–1567-yillarda qurilib, xonning onasiga bagʻishlangan; nomi “xonning onasi” degan maʼnoni anglatadi. Uning peshtogʻi zangori va feruza rangli sirlangan gʻisht va mozaika bilan bezatilgan.

Roʻparada xon hukmronligining oxirida qurilgan 1588–1590-yillarga oid Abdullaxon madrasasi turibdi. Ikkalasining ichida u ixtirochiroq. Uning baland peshtogʻi ortida reja odatdagi kvadrat hovlidan chekinadi: burchak zallari, galereyalar va gʻarbiy tomondagi gumbazli xona unga murakkab, deyarli labirintsimon tuzilish beradi, hujralarning baʼzilari esa yuqori galereyalarga ochiladi. Peshtoqdagi koshinkorlik Buxoroning XVI asr oxiridagi eng nafis namunalaridan biri.

Qanday tomosha qilish kerak

Qoʻsh madrasa asosiy sayyohlik yoʻnalishidan chetda, shuning uchun bu yer odatda sokin va fasadlarni olomonsiz oʻrganish mumkin. Ichkariga kirish imkoniyati turlicha; baʼzan kalit qorovulda yoki hunarmandchilik ustaxonasida boʻladi. Uni Bolohovuz masjidi, Somoniylar maqbarasi va Fayzulla Xoʻjayev uyi oraligʻidagi sayrga qoʻshing – ularning barchasi oʻn besh daqiqalik masofada joylashgan.