Qizilqalʼa (Qizil qalʼa)

Qizilqalʼa – “qizil qalʼa” – oʻz nomini loyining iliq rangidan olgan. U kichik, taxminan 65 metrga 65 metr kvadrat, devorlari hamon baland turibdi, har bir tomonida burchak va oraliq minoralari bor. Arxeologlar uning barpo etilishini yaqin atrofdagi Tuproqqalʼa bilan bir davr – milodiy I–IV asrlarga oid deb hisoblaydi; u shoh shahri va vohani suv bilan taʼminlagan kanallarni himoya qilgan qoʻriqlash postlaridan biri boʻlgan boʻlishi mumkin.

Ikkinchi hayot

Qizilqalʼa XII va XIII asr boshlarida, Xorazmshohlar Gurganjdan (Koʻhna Urganch) katta saltanatni boshqargan paytda qayta qurilib, yana odamlar yashay boshlagan. Qalʼa 1220–1221-yillarda moʻgʻullar Xorazmni bosib olgandan keyin atrofidagi dehqonchilik yerlarining katta qismi bilan birga tashlab ketilgan.

Taʼmirlash

Soʻnggi oʻn yilliklarda devorlarning bir qismi taʼmirlandi, shuning uchun Qizilqalʼa – Xorazm qalʼalari ichida eng oson tushuniladiganlaridan biri: minoralar ritmi, shinakli tepalar va devorlar qalinligi – barchasi yaqqol koʻrinadi. Asl holatni sevuvchilar boshqa joylardagi nurab ketgan xarobalarni afzal koʻrishi mumkin; aksariyat mehmonlar uchun esa bu qolganlarini tushunishga yordam beradigan foydali birinchi bekat.

Qanday tomosha qilish kerak

Avval devorlarni tashqaridan aylanib chiqing, soʻng ichkariga kiring. Qizilqalʼa odatda Xivadan bir kunlik safarda Tuproqqalʼa va Ayozqalʼa bilan birga, koʻpincha ertalabki birinchi bekat sifatida koʻriladi.