Dishan qalʼa – tashqi shahar

Ichan qalʼa xonlar shahri boʻlsa, Dishan qalʼa – tashqi shahar – Xiva aholisining asosiy qismi yashab, mehnat qilgan joy edi. 1842-yilda Olloqulixon uni turkman bosqinlaridan himoya qilish uchun taxminan olti kilometr uzunlikdagi devor bilan oʻrab oldi. Rivoyatlarga koʻra, devor bir oyga yaqin vaqtda tiklangan, ish esa voha aholisi oʻrtasida taqsimlangan. Devorda bir qancha darvoza boʻlgan; devorning katta qismi nurab ketgan boʻlsa-da, bir necha boʻlagi va darvozalari, jumladan shimoliy tomondagi taʼmirlangan Qoʻsh darvoza saqlanib qolgan.

Bu yerda nimalarni topish mumkin

• Polvon darvozaning shundoq tashqarisidagi Xiva bozori – non, quruq meva, mavsumda qovun va kundalik hayot
• Xonlarning soʻnggi qarorgohi, 1912-yilda qurib bitkazilgan Nurullaboy saroyi
• Soʻnggi xonlik davriga oid XX asr boshidagi binolar, jumladan sobiq kasalxona va hozir kichik aloqa muzeyiga aylangan sobiq pochta-telegraf binosi
• Turar-joy koʻchalaridagi mahalliy maqbaralar va kichik masjidlar

Tomosha qilish

Koʻpchilik sayyohlar Dishan qalʼani faqat mehmonxona va darvoza oraligʻida mashinada kesib oʻtadi. Aslida bu yerni piyoda aylanib chiqqan maʼqul – erta tongda, bozor ochilayotgan va yorugʻlik mayin boʻlgan paytda. Uylar orasidan eski tashqi devor boʻlaklari koʻrinib turadi, boshqa sayyohlar esa deyarli yoʻq. Yarim kunlik yoʻnalish bozor, Nurullaboy saroyi va shimoliy darvozani bogʻlab, soʻng sizni Ichan qalʼaga qaytaradi.