Nurullaboy saroyi

XIX asr oxiriga kelib Ichan qalʼada yangi saroy uchun joy qolmagan edi, shuning uchun Muhammad Rahimxon II tashqi shahar – Dishan qalʼada, devorlardan sal shimolda joylashgan bogʻni tanladi. U Nurullaboy ismli boy kishiga tegishli boʻlib, rivoyatga koʻra, u bogʻni faqat saroy uning nomini olsagina sotishga rozi boʻlgan. Shunday boʻldi ham.

Oʻzgarayotgan dunyoda qurilish

Ish XX asrning ilk yillarida boshlanib, 1912-yilda xonning oʻgʻli Isfandiyorxon davrida yakunlandi. Bu paytga kelib Xiva bir avloddan beri Rossiya protektorati edi va saroyda bu yaqqol seziladi. Eshik va ustunlarni mahalliy ustalar oʻydi, majolikani ham ular terdi, biroq ular bilan yonma-yon Rossiya va Germaniyadan kelgan muhandislar va hunarmandlar ishladi, jihozlar esa Sankt-Peterburgdan buyurtma qilindi. Xorijiy mehmonlarni qabul qilish uchun qurilgan qabul zali eski Xivaning eng “yevropacha” binosidir: qolipli va naqshli bezakli baland shiftlar, koshinli pechlar, parket, koʻzgular va qandillar. Mahalliy rivoyatlarga koʻra, jihozlarning bir qismi rus saroyining sovgʻasi boʻlgan.

Majmua

Saroy oʻzining mustahkam devori ichida joylashgan boʻlib, bir nechta hovli, madrasa, xizmatkorlar xonalari va sakkiz qirrali hovuzli bogʻdan iborat. U 1920-yilgacha, xonlik tugatilib, oʻrniga Xorazm Xalq Sovet Respublikasi tashkil etilgunga qadar xon oilasining qarorgohi boʻlib qoldi. Taʼmirlash ishlari 2017-yilda yakunlangan.

Tomosha qilish

Tashrifni Dishan qalʼa boʻylab sayr bilan birlashtiring. Sakson yil avval qurilgan Toshhovli bilan solishtirsangiz, xonlik soʻnggi oʻn yilliklarida qanchalik tez oʻzgarganini anglaysiz.