Ota darvoza va Ichan qalʼa devorlari

Choʻl yoʻlidan qaraganda Xivani sarobga oʻxshatib koʻrsatadigan narsa – Ichan qalʼa devorlari. Ular ichki shaharni taxminan 2,2 kilometr boʻylab oʻrab turadi, balandligi 8–10 metr, asosidagi qalinligi 5–6 metr; xom gʻisht va paxsadan qurilgan. Muntazam oraliqlarda yarim doira shaklidagi burjlar turadi, tepasi esa kamonchilar uchun shinaklar bilan tishli qilib ishlangan. Devorlar chizigʻi qadimiy, ammo ular koʻp marta yemirilib, qayta qurilgan; bugun koʻrayotganingizning katta qismi XVII–XIX asrlarga oid boʻlib, zamonaviy davrda keng qamrovli taʼmirlangan.

Toʻrt darvoza

Toʻrt darvoza toʻrt tomonga qaragan: gʻarbda Ota darvoza, shimolda Bogʻcha darvoza, sharqda Polvon darvoza va janubda Tosh darvoza. Har birining yoʻlak yonida minoralari va tepasida ravoqli yoʻlagi bor.

“Ota darvoza” bugun asosiy kirish joyi boʻlib, yonida chipta kassasi joylashgan. Asl darvoza 1920-yilda transport oʻtishi uchun buzib tashlangan, hozirgisi 1975-yilda qayta tiklangan. Shundoq ichkarida asosiy koʻcha ochiladi, chap tomonda oldinda Kalta minor koʻrinadi – Oʻzbekistondagi eng mashhur “birinchi manzara”. Sharqdagi uzun gumbazli yoʻlak – Polvon darvoza shaharning asosiy bozoriga olib borgan; mahalliy rivoyatga koʻra, bir paytlar uning yaqinida asirlar sotilgan – bu Xiva 1873-yilgacha qisman qul savdosi hisobiga yashaganini eslatadi.

Devorlar ustida sayr

Devor ustidagi yoʻlakning ayrim qismlari sayyohlar uchun ochiq, koʻpincha Bogʻcha darvoza yaqinidagi shimoliy qism va Koʻhna Ark yonidagi qism. Tepadan bir tomonda Ichan qalʼa hovlilari, ikkinchi tomonda esa yangi shahar va dalalar koʻrinadi. Devorlarni tashqaridan aylanib yurish yoki yugurish – ikki kilometrdan sal koʻproq tekis halqa, buni tongda qilgan maʼqul.

Tomosha qilish

Devorlar kunduzgi yorugʻlikning soʻnggi soatida eng goʻzal boʻladi – bu paytda loy och jigarrangdan quyuq oltin tusga kiradi. Suv va oʻtirish uchun biror narsa oling va manzarani boshqalar bilan baham koʻrishga tayyor boʻling: bu Xivada quyosh botishini tomosha qilish uchun eng mashhur joy.