Pahlavon Mahmud maqbarasi

Pahlavon Mahmud Xivaning homiysi sifatida xotirlanadi. U XIII asrning ikkinchi yarmida tugʻilgan va anʼanaga koʻra 1325 yoki 1326-yilda vafot etgan; poʻstindoʻzlik bilan kun koʻrgan, forsiy tilda ruboiylar yozgan va hech qachon yengilmagan polvon sifatida shuhrat qozongan. U tabib va soʻfiy sifatida ham eʼzozlangan. Uning shuhrati uzoqlarga yoyilgan: Eron va Hindistonda u anʼanaviy kuch sportlarining homiysi Pur-yoi Valiy nomi bilan hurmat qilinadi. Oʻz vasiyatiga koʻra u ustaxonasiga dafn etilgan va bu joy ziyoratgohga aylangan.

Bino

Asrlar davomida bu yerda kamtarona qabr turgan. Majmua hozirgi qiyofasini XIX asr boshlarida, Muhammad Rahimxon I va uning vorislari uni sulola maqbarasi sifatida qayta qurganida oldi; Xiva xonlari avliyoga yaqin joyda dafn etilishni afzal koʻrishgan va ularning bir nechtasi uning qabri atrofidagi xonalarda yotibdi. Feruza koshin bilan qoplangan va tepasi zarhal qubba bilan bezatilgan ulkan gumbaz Xivadagi eng kattasidir. Uning atrofiga XX asr boshlarigacha yozgi masjidli hovli, kichik madrasa va darvozaxona qoʻshilgan.

Ichkarida

Namozxona 1820–1830-yillarga oid koʻk-oq majolika bilan qoplangan – bu shahardagi eng boy koshinli interyerlardan biri. Avliyoning qabri yon xonada, oʻymakor eshik va panjara ortida joylashgan, devorlarda esa yozuvlar, jumladan uning oʻz sheʼrlaridan parchalar bor.

Anʼanalar

Bu yerga hanuz duo qilish uchun kelishadi, toʻy karvonlari esa fotiha va suratga tushish uchun toʻxtaydi. Hovlidagi quduq kuch bagʻishlaydi, baʼzi rivoyatlarga koʻra esa oʻgʻil farzand kutayotgan juftliklarga yordam beradi, deyiladi. Bu joyni hurmat qiling: kamtarona kiyining, ovozingizni pasaytiring va namoz oʻqiyotganlarni suratga olmang.

Tomosha qilish

Hovli sokinroq boʻladigan ertalab keling. Gumbazning eng yaxshi surati – janubi-gʻarbdagi torkoʻchadan, orqasida Islomxoʻja minorasi bilan.