Saroy · 1380 – taxm. 1404-yil
Oqsaroy, Shahrisabz
Temurning ona shahri Shahrisabzdagi yozgi saroyining vayron darvozasi: hamon qariyb 40 metr baland ikki koshinli pilon uning saltanatidagi eng muhtasham bino boʻlgan boʻlishi mumkinligidan darak beradi.
Joy haqida
“Yashil shahar” Shahrisabz Samarqanddan taxminan 90 km janubda, Zarafshon tizmasining narigi tomonida joylashgan. Temur 1336-yilda shu yerga yaqin joyda tugʻilgan va Markaziy Osiyo hukmdoriga aylangach, ona shahrini ikkinchi poytaxtga aylantirishga kirishgan. Uning markaziy inshooti “oq saroy” – Oqsaroy boʻldi; u 1380-yilda, Xorazm zabt etilgandan soʻng boshlangan va qurilishga oʻsha yerning ustalari olib kelingan.
Elchi koʻrgan manzara
Kastiliya elchisi Rui Gonsales de Klavixo 1404-yilda bu yerga kelib, gʻoyat baland kirish ravogʻi, oq tosh yotqizilgan hovlilar va oltin hamda zangori koshinlar bilan qoplangan zallarni tasvirlab yozgan. Peshtoqdagi bitiklar koʻpincha “Qudratimizga shubhang boʻlsa, binolarimizga boq” shaklida keltiriladi. Saroy XVI asrda deyarli butunlay vayron qilingan; anʼanaga koʻra bunda Buxoro hukmdori Abdullaxon ayblanadi.
Nima saqlanib qolgan
Asosiy peshtoqning ikki ulkan piloni hamon tik turibdi – buzilgan holatda ham ular taxminan 38 metr baland; bir paytlar ularni tutashtirgan, kengligi 20 metrdan oshgan deb taxmin qilinadigan ravoq esa yoʻq boʻlib ketgan. Pilonlar temuriylar davrining eng nafis koshin mozaikalari, jumladan zangori, oq va oltin rangli ulkan geometrik va xattotlik panolari bilan qoplangan. Saqlanib qolgan inshoot tepasidan yoki oldidagi bogʻdan asl darvozaning koʻlamini his qilish mumkin.
Bugungi manzara
Xarobalar oldida 1996-yilda ochilgan Amir Temurning katta haykali turibdi, tarixiy markaz orqali esa Doruttilovat va Dorussaodat majmualarigacha uzun obodonlashtirilgan bogʻ choʻzilgan. Shahrisabzning tarixiy markazi YuNESKO Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan; bogʻ barpo etish uchun eski uylarning keng koʻlamda buzilishi sababli YuNESKO 2016-yilda uni Xavf ostidagi Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritgan.
Samarqanddan tashrif
Odatiy yoʻl taxminan 1700 metr balandlikdagi Taxtaqoracha dovoni orqali oʻtadi, bahor va kuzda manzaralari ajoyib. Yoʻl har tomonga 1,5–2 soat davom etadi; qishda dovon qor sababli yopilganda mashinalar togʻlarni aylanib oʻtadigan uzunroq yoʻldan yuradi. Bir kunlik ekskursiya davomida Oqsaroy, Doruttilovat va Dorussaodatni bemalol koʻrib chiqish mumkin.
Nimalarni ko'rish kerak
- Ulkan peshtoqning saqlanib qolgan ikki koshinli piloni
- Monumental xattotlik va geometrik koshin mozaikasi
- Xarobalar oldidagi Amir Temur haykali
- Saroy qoldiqlaridan Shahrisabzga ochiladigan manzara
- Samarqanddan Taxtaqoracha dovoni orqali sayohat
Galereya
Oqsaroy, Shahrisabz kiritilgan turlar
Samarqand: boshqa joylar
Samarqand haqida hammasi
Oqsaroy, Shahrisabz — mahalliy gid bilan
Siz ko'rmoqchi bo'lgan joylar atrofida shaxsiy yoki kichik guruh sayohatini tuzamiz — shu yerda o'sgan gidlar bilan.