Ruhobod maqbarasi

Ruhobod – “ruh maskani” – Registon va Goʻri Amir orasidagi qisqa yoʻlda turadi va koʻp mehmonlar uning yonidan toʻxtamasdan oʻtib ketadi. Bu achinarli, chunki u Temur hukmronligining eng ilk binolaridan biri, taxminan 1380-yilda qurilgan va uning aynan soddaligi diqqatga sazovor.

Shayx

U umrining katta qismini sharqda, aytilishicha, Xitoyda oʻtkazgan va oʻsha yerda vafot etgan, Samarqand atrofidan chiqqan soʻfiy va voiz Shayx Burhoniddin Sogarjiy qabri ustiga qurilgan. Rivoyatga koʻra, uning oʻgʻli jasadini vatanida dafn etish uchun olib kelgan, shayxni katta hurmat qilgan Temur esa maqbara qurishni buyurgan. Keyinchalik bu yerda shayx oilasining aʼzolari ham dafn etilgan.

Tuklar haqidagi rivoyat

Binoga nom bergan rivoyatga koʻra, shayx Muhammad paygʻambarning yetti tola soch tolasi solingan kichik sandiqcha bilan birga dafn etilgan va ziyoratchilar uzoq vaqt bu yerda Paygʻambar ruhi hozir, deb ishonishgan. Bu – rivoyat, lekin u qabr nega bunchalik eʼzozlanganini va aytilishicha, Temur bu yerdan oʻtayotganda nega otdan tushganini tushuntiradi.

Meʼmorchilik

Maqbara – sakkiz qirrali tagʻgumbaz ustida pastak, qovurgʻasiz gumbazli, deyarli koshin bezaksiz pishiq gʻishtdan qurilgan kub. Feruza va oltin shahrida u Temurning ulkan loyihalaridan oldingi vazmin Markaziy Osiyo qurilish anʼanasini eslatib turadi. Uning mutanosibligi osuda va salmoqli, ichkarisi esa yozda ham salqin.

Tashrif

Bugun bino va uning yonidagi kichik hovlida hunarmandlar va esdalik sovgʻalari sotuvchilari joylashgan. Ichkariga kiring, soʻng maydonda biroz orqaga turib, gumbaz bir necha qadam narida turgan Goʻri Amirning ancha muhtasham siymosi bilan qanday uygʻunlashishini koʻring.