Chor Minor

Chor Minor “toʻrt minora” degan maʼnoni anglatadi, garchi uning minoralaridan birortasi ham hech qachon azon aytish uchun ishlatilmagan boʻlsa-da. Bu – 1807-yilda turkman millatiga mansub boy savdogar Xalif Niyozqul qurdirgan madrasaning darvozaxonasi. Uning orqasidagi madrasa deyarli butunlay yoʻqolib ketgan; yonida kichik hovuzi bor darvozaxona saqlanib qolgan.

Gʻaroyib va maftunkor bino

Reja – markazida gumbazli zal va har bir burchagida minora boʻlgan kvadrat, har bir minora kichik feruza gumbaz bilan yakunlangan. Diqqat bilan qarasangiz, birorta minora boshqasiga oʻxshab bezatilmaganini koʻrasiz: gʻisht va koshin naqshlari biridan ikkinchisiga oʻzgarib boradi. Mahalliy anʼana ikki izoh beradi. Biriga koʻra, minoralar oʻsha davr Buxorosida maʼlum boʻlgan toʻrt dinni anglatadi; boshqasiga koʻra, har biri asoschining toʻrt qizidan birini eslatadi. Ularning hech birini isbotlab boʻlmaydi va ikkalasi ham binoning jozibasining bir qismidir. Yana bir hikoya loyihani asoschining Hindistonga qilgan safarlari bilan bogʻlaydi: aytilishicha, u yerda u Haydarobodning Chorminor binosiga mahliyo boʻlgan.

1995-yilda minoralardan biri qulab tushgan va uni qayta qurishga toʻgʻri kelgan; taʼmirlash binoning biroz qoʻlda yasalgandek koʻrinishini saqlab qolgan.

Qanday tomosha qilish kerak

Chor Minor Labi Hovuzdan taxminan oʻn daqiqalik piyoda masofada, sharqda, xom gʻisht uylar orasida joylashgan va tor koʻchalar boʻylab sayr ham zavqning bir qismi. Pastki qavatda kichik esdalik sovgʻalari doʻkoni bor, kichik haq evaziga qorovul odatda mehmonlarga gumbazlarni yaqindan koʻrish uchun tomga chiqishga ruxsat beradi. Ertalabki yorugʻlik asosiy fasadga mos; kech tushdan keyin koʻcha soyaga choʻmadi, feruza gumbazlar esa osmon fonida tovlanadi. Yarim soat ajrating, atrofdagi mahallani aylansangiz – koʻproq.