Chor Bakr majmuasi

Buxorodan taxminan olti kilometr gʻarbda, Sumitan qishlogʻida Joʻybor shayxlarining oilaviy qabristoni joylashgan. Majmua 970-yilda vafot etgan, Abu Bakr ismli toʻrt eʼzozli zotdan biri boʻlgan Abu Bakr Said qabri atrofida shakllangan; nomi ham shundan – Chor Bakr, “toʻrt Bakr”. XVI asrdan boshlab uning avlodlari – Joʻybor xojalari Buxorodagi eng nufuzli naqshbandiy oila, xonlarning maʼnaviy maslahatchilari va moliyachilari boʻlgan.

Ansambl

Asosiy binolar 1559–1563-yillarda taqdiri Joʻybor oilasi bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan shayboniy hukmdor Abdullaxon II davrida qurilgan. Markaziy hovliga qarab uchta monumental bino turibdi: masjid, xonaqoh va madrasa; ularning baland peshtoqlari sirlangan koshin va oʻymakor bitiklar bilan bezatilgan. Ular orqasida qabristonning oʻzi choʻzilgan: hazira deb ataladigan devor bilan oʻralgan oilaviy hovlilar, har birining oʻz darvozasi bor, qabrlar esa yozuv, gullar va geometrik naqshlar oʻyib ishlangan marmar qabrtoshlar ostida joylashgan. XIX asr oxirida kichik minora qoʻshilgan.

Umumiy taassurot – tiriklar uchun emas, marhumlar uchun qurilgan, tor koʻchalar va eshiklardan iborat kichik shaharcha. U shahardagi ziyoratgohlardan ancha farq qiladi: sokinroq, xilvatroq va oila koʻlamiga yaqinroq.

Qanday tomosha qilish kerak

Chor Bakr hamon ziyoratgoh, biroq Bahouddin Naqshband majmuasiga qaraganda ancha kam odam keladi va erta tongda koʻchalarda yolgʻiz qolishingiz mumkin. Odobli kiyining va qabrlar orasida sokin yuring. Uni shaharning gʻarbiy qismidagi Somoniylar maqbarasi va Chashmai Ayub bilan birga yarim kunga yoki Yetti pir yoʻnalishi boʻylab sayohatga bemalol qoʻshish mumkin.